vic_logo
coronavirus.vic.gov.au

Elimu (Education) - Kiswahili (Swahili)

Mabadiliko kwa elimu wakati wa virusi vya corona (COVID-19) na msaada kwa wazazi na walezi.

Unaweza kupata habari zaidi katika Kiingereza kwenye kurasa yetu ya Elimu – habari kwa wazazi, wanafunzi na walimu.

Ikiwa unahitaji msaada zaidi katika lugha yako, unaweza kupiga simu TIS Taifa kwenye 131 450 na ombe kwa mkalimani, ndipo omba kuunganishwa na Simu ya haraka ya virusi vya corona (COVID-19) kwenye 1800 338 663.

Kuzungumza na watoto wako wakati wa mlipuko wa virusi vya corona (COVID-19) (Talking to your child during coronavirus)

Mwongozo huu utakusaidia kuzungumza na mtoto wako kuhusu virusi vya corona (COVID-19). Pamoja na vidokezo juu ya jinsi ya kuwa na mazungumzo salama na ya kuwatia moyo, kuna viungo vya rasilimali vya kusaidia.

Usiogope kuzungumza kuhusu virusi vya corona (COVID-19)

  • Watoto wengi tayari wamesikia juu ya virusi na wazazi na walezi hawapaswi kuzuia kuvizungumzia.
  • Kuzungumza juu ya jambo kunaweza kuwafanya watoto kuwa na wasiwasi zaidi. Saidia mtoto wako kuhisi kuelimishwa kwa kuwapa ukweli kutoka vyanzo vya kuaminika. Hii inatia moyo zaidi kuliko kile wanachosikia kutoka kwa marafiki au vyombo vya kijamii.

Tumia uaminifu wa urafiki wa kitoto

  • Fikiria juu ya umri wa mtoto wako. Toa habari ukitumia lugha watakayoelewa.
  • Ni sawa ikiwa huwezi kujibu kila kitu; kuwepo kwa ajiri ya mtoto wako ndio jambo la muhimu.
  • Jitahidi kujibu kwa uaminifu na wazi. Usishiriki habari nyingi mara moja, kwani hii inaweza kuwa kubwa.
  • Jaribu kudumisha wakati unaongea na mtoto wako.
  • Epuka kuzungumza kwa njia inayoweza kumfanya mtoto wako ahisi wasiwasi zaidi.

Ongozwa na mtoto wako

  • Alika mtoto wako akuambie chochote ambacho labda amesikia juu ya COVID-19, na jinsi wanavyohisi.
  • Wape nafasi za kuuliza maswali. Kuwa tayari kujibu maswali na kumuuliza mtoto wako.
  • Watoto wengine watahangaika zaidi juu ya wengine kuliko wao wenyewe. Acha waungane na familia na marafiki iwezekanavyo kwa kutumia teknolojia kama vile Kitamaduni.

Tia moyo

  • Ujue lugha unayotumia, pamoja na watoto wako na wengine. Kumbuka kwamba watoto watakuwa wakisikiliza mazungumzo ya watu wazima zaidi ya kawaida.
  • Usimtoe hofu ya mtoto wako. Inaeleweka kwao kuwa na wasiwasi kwa sababu labda hawajapata uzoefu kama huu hapo awali.
  • Mwambie mtoto wako kwamba madaktari na wanasayansi kote ulimwenguni wanafanya kazi kwa bidii ili kujifunza zaidi juu ya COVID-19 na kutuweka salama.

Zingatia kile unachofanya ili uwe salama

  • Wape udhibiti juu ya kile kinachotokea. Fundisha umuhimu wa umbali wa kijamii, kunawa mikono na jinsi ya kufanya mambo haya vizuri. Wakumbushe jukumu lao la kulinda wengine kutokana na kukohoa na kupiga chafya.
  • Ikiwa watoto wanaona watu wamevaa barakoa ya uso, waeleze kwamba watu hao wanakuwa waangalifu zaidi lakini barakoa ya uso sio lazima kwa watu wengi kwa sasa.
  • Wakumbushe kupiga simu 000 ikiwa wao au familia yao haiko salama.

Shikilia utaratibu

  • Siku zilivyopangwa kwa wakati wa kula na wakati wa kulala ni sehemu muhimu ya kuwaweka watoto wakiwa na furaha na afya.
  • Pale unapoweza, kuwa na utaratibu wa kila siku. Unda ratiba ya pamoja na familia yako na uweke kwenye firiji ambayo kila mtu anaweza kuona.
  • Jumuisha vitu kama wakati wa nje, wakati wa kucheza, wakati wa kutoka kwenye teknolojia, wakati wa ubunifu na wakati wa kujifunza.
  • Ni sawa kuwa rahisi kubadilika na kujibu mahitaji na hali ya kihemko ya mtoto wako.

Endelea kuongea

  • Tafuta kujua kile ambacho kila mtoto wako anajua au ana wasiwasi juu yake. Ni muhimu kujua ikiwa wamesikia habari isiyo sahihi.
  • Uliza maswali ambayo hayana majibu ya ndio au hapana.
  • Ikiwa mtoto wako amekuuliza kitu na hajui jibu, sema hivyo. Tumia swali kama nafasi ya kujua pamoja.
  • Ikiwa watoto wako wanaonekana hawavutii au hawaulizi maswali mengi, hiyo ni sawa tu.
  • Ni vizuri wakafahamu kuwa sote tutaendelea kusikiliza na kuongea.

Funga mazungumzo kwa uangalifu

  • Ni muhimu sio kuwaacha watoto katika hali ya shida baada ya mazungumzo.
  • Unapofunga mazungumzo yako, angalia kama kuna ishara ya kuhisi wasiwasi. Hii inaweza kuwa mabadiliko katika sauti yao, kupumua kwao au lugha ya mwili.

Vitu vya kuangalia kwa watoto wako nje

Ni kawaida kwa watoto na vijana kuonyesha ishara za kufadhaika. Athari za kawaida ni pamoja na:

  • woga na wasiwasi
  • hasira, kufadhaika na mkanganyiko
  • huzuni
  • kukataliwa

Kumbuka kujitunza mwenyewe

  • Ikiwa utagundua kuwa unahisi wasiwasi, chukua muda wa kutuliza kabla ya kujaribu kuwa na mazungumzo au kujibu maswali ya mtoto wako.
  • Ikiwa unajisikia wasiwasi au hofu, mwambie mtoto wako kwamba utapata habari fulani na uzungumze naye hivi karibuni.
  • Rasilimali zifuatazo za nje zinapatikana kusaidia afya yako ya akili na ustawi:

Rasilimali zingine

Ili kukusaidia wakati unazungumza na mtoto wako

  • Raising Children Network –Virusi ya corona (COVID-19) na Watoto katika Australia
  • Emerging Minds – kusaidia watoto wakati wa milipuko ya virusi vya corona
  • KidsHealth – Virusi vya corona (COVID-19): Jinsi ya kuzungumza na mtoto wako
  • Ofisi ya eSafety :
    • COVID-19: kutunza shule na kujifunza salama mtandaoni
    • COVID-19: vifaa vya usalama mtandaoni kwa wazazi na walezi

Kushiriki na watoto na vijana

  • headspace – jinsi ya kukabiliana na mafadhaiko yanayohusiana na Virusi vya corona
  • ReachOut – kuzuia wakati wa virusi vya corona

Kurudi kwa malezi ya watoto na shule ya chekechea (Returning to child care and kindergarten)

Kutoka Jumatatu 5 Oktoba.

Watoto wote katika mji mkuu wa Melbourne pamoja na mkoa na vijijini Victoria wanaweza kurudi kwenye

  • Malezi ya watoto (Utunzaji wa Siku ndefu au Utunzaji wa Siku ya Familia) pamoja na
  • Kuhudhuria shule ya chekechea cha kikao kwenye tovuti.
  • Kuhudhuria masomo ya shule ya chekechea kwenye eneo hilo

Hii ni mojawapo ya sehemu ya Hatua ya Tatu ya Ramani ya Barabara ya Serikali ya Victoria ili kufungua Victoria.

Hatua katika ramani ya barabara zinategemea upungufu wa kesi za virusi vya corona (COVID-19). Sisi tunaweza kuhitaji kufanya mabadiliko kulingana na ushauri wa Afisa Mkuu wa Afya wa Victoria.

Sisi tunaelewa kuwa wewe unaweza kuwa na wasiwasi kuhusu usalama wa mtoto wako. Ushauri tulionao ni kuwa malezi ya watoto pamoja na shule ya chekechea ni sehemu zilizo salama na zilizo na hatari ndogo ya ugonjwa wa korona (COVID-19).

Sisi tumeambiwa hivi na

  • Afisa Mkuu wa Afya wa Victoria pamoja na
  • Kamati kuu ya Ulinzi wa Afya ya Australia (Australian Health Protection Principal Committee (AHPPC)).

Mabadiliko ya mahudhurio kwenye ulezi wa watoto pamoja na masomo ya maandalizi yalifanywa kuwa kama sehemu ya sheria za kufungia. Sheria hizi zilikuwa watu wachache sana ambao walikuwa wakizunguka kwenye jamii. Haikuwa kwa sababu sehemu ya kulelea watoto pamoja na shule ya chekechea sio mahali penye usalama kwa watoto au wafanyikazi.

Huduma ya ulezi wa mtoto wako au shule ya chekechea itakuwa na mpango wa COVIDSafe. Hii ikiwemo ni pamoja na hatua za kiafya pamoja na usalama zilizowekwa, kama vile kusafisha chumba na vifaa.

Kwenda kwenye malezi ya watoto au shule ya chekechea ni muhimu kwa watoto wote. Wanapaswa kuhudhuria kwa sababu ni muhimu kwao kujifunza pamoja na maendeleo yao. Ni muhimu sana kumtayarisha mtoto wako ili awe tayari kuanza masomo ya Maandalizi mnamo 2021.

Shule zitakuwa tayari kwa watoto wanaoanza masomo ya maandalizi mnamo 2021 (Schools will be ready for children starting Prep in 2021)

Muhula wa 1 shuleni utahusu kusaidia watoto ambao hawakuweza kuhudhuria shule ya chekechea ya watoto wa miaka minne kama ilivyopangwa mwaka huu.

Shule ya chekechea pamoja na shule za kawaida zinafanya kazi pamoja ili kusaidia familia yako pamoja na mtoto wako ili apate mpito kwenda kwenye masomo ya maandalizi mnamo 2021.

Shule zinafanya vitu vingi ill kuwasaidia watoto kuanza masomo ya Maandalizi mnamo 2021, ikiwemo ni pamoja na:

  • Ziara za shule mtandaoni pamoja na darasani
  • Video ya ‘Kukutana na mkuu wa shule’
  • Mkutano wa video wa ‘Kutana na timu ya Kuandaa’
  • Mkutano wa chekechea na Kuandaa mikutano ya walimu
  • Kutoa mafunzo kwa wanafunzi wa Mwaka 5 ili kuwa marafiki katika maandalizi.

Ikiwa wewe haujasajilisha mtoto wako ili kuanza masomo ya Maandalizi mnamo 2021, sisi tunakuhimiza uwasiliane na shule sasa hivi. Ni vizuri kumsajilisha mtoto wako kwa haraka iwezekanavyo. Idara ya Elimu na Mafunzo ina habari muhimu kuhusu kuanza shule zilizo kwenye  tuvuti yao

Wewe unapaswa kuzungumza na wafanyakazi wa shule ya mtoto wako kuhusu jinsi Maandalizi yatakavyoonekana mnamo 2021.

Mwalimu wa chekechea ya mtoto wako pia anaweza kusaidia kupanga mabadiliko ya mtoto wako kutoka shule ya chekechea hadi shuleni za kawaida.

Je, unahitaji mkalimani?

Uliza shule ya chekechea yako ikuandalie mkalimani kwa kupiga simu 9280 1955 au kwa kutembelea  tuvuti hii.

Vitu unavyoweza kufanya ili uwe na afya na salama (Things you can do to stay healthy and safe)

Huduma ya mtoto wako au shule ya chekechea itakusaidia wewe kuweka watoto wako pamoja na familia yako salama kwa

  • Kuangalia joto la watoto wanapofika kituoni au katika shule ya chekechea kila siku
  • Kusafisha majengo pamoja na vifaa mara kwa mara
  • Kuwauliza watu wazima kuvaa vinyago vya uso
  • Kuhimiza watoto au wazazi ambao wanajihisi wagonjwa kukaa nyumbani.

Sisi tunakuuliza pia uzungumze na familia yako kuhusu kufanya usafi nyumbani ikiwa ni pamoja na

  • Kunawa mikono au kutumia dawa ya kusafisha mikono kabla ya kuja kwenye malezi ya watoto au shule ya chekechea
  • Kuvaa kinyago cha uso wakati wowote ule unapotoka nyumbani, pamoja na huduma ya watoto au shule ya chekechea
  • Kukaa umbali wa mita 1.5 kutoka kwa watu ambao hawaishi nawe. Hii ni ikiwemo ni pamoja na wafanyikazi na familia zingine kwenye utunzaji wa watoto wako au shule ya chekechea
  • Kukohoa pamoja na kupiga chafya kwenye kitambaa au kiwiko. Osha mikono yako kila wakati baada ya kukohoa au kupiga chafya
  • Kukaa nyumbani ikiwa unahisi ni mgonjwa. Ikiwa unajihisi mgonjwa, wewe unapaswa kupimwa virusi vya coronavirus (COVID-19). Kukaa nyumbani hadi utakapojihisi vizuri tena.

Reviewed 06 November 2020

24/7 Coronavirus Hotline

If you suspect you may have coronavirus (COVID-19) call the dedicated hotline – open 24 hours, 7 days.

Please keep Triple Zero (000) for emergencies only.

Was this page helpful?